Kaspersky, kısa süre önce düzenlenen Siber Güvenlik Hafta sonu etkinliğinde Orta Doğu, Türkiye ve Afrika (META) bölgesindeki çalışanlarla gerçekleştirilen “İş Yerinde Siber Güvenlik: Çalışanların Siber Güvenlik Bilinci ve Davranışları” başlıklı araştırmasının sonuçlarını paylaştı. Araştırma, bilgisayarları gereksiz dosyalardan arındırmak ve dijital yorgunluğu azaltmak gibi günlük BT alışkanlıklarının, kurumların siber dayanıklılığı üzerinde doğrudan ve çoğu zaman göz ardı edilen bir etkisi olabileceğine dikkat çekiyor.
Kaspersky araştırması, iş yerlerinde dijital yorgunluğun giderek büyüyen bir sorun haline geldiğini ortaya koyuyor. Türkiye’de araştırmaya katılan çalışanların %16’sı, siber güvenlik konusundaki bilgi eksikliği nedeniyle BT ile ilgili hatalar yaptığını belirtiyor. Bu oran, sürekli siber güvenlik eğitimleri ve farkındalık programlarının kritik önemini ortaya koyuyor. BT hatalarının diğer nedenleri arasında ise acele etmek (%25), dikkatsizlik (%16), yorgun veya stresli olmak (%15) ve çok fazla bildirim almak (%5) yer alıyor. Sürekli gelen uyarılar, mesajlar ve ekrandaki dijital karmaşa, maliyetli BT hatalarına, sosyal mühendislik saldırılarının gözden kaçmasına ve hatta siber güvenlik ihlallerine yol açabilecek ciddi bir soruna dönüşüyor.
Araştırma, Türkiye’de ki çalışanların dijital çalışma alanlarını nasıl kullandıklarını da inceledi. Katılımcıların %50.5’i masaüstünde 10 ila 20 arasında simge bulunduğunu belirtirken, %25’i bu sayının daha da fazla olduğunu ve masaüstlerinin yarısının veya tamamının simgelerle kaplı olduğunu ifade etti. Katılımcıların %20’si ise herhangi bir zamanda tarayıcılarında 10’dan fazla sekmeyi açık tuttuğunu belirtti. Masaüstündeki aşırı sayıda simge ve açık sekmeler yalnızca dikkati dağıtıp ertelemeyi teşvik etmekle kalmıyor; cihazların performansını da yavaşlatabiliyor. Kullanılmayan uygulamalar ise fark edilmeden veri toplayabiliyor.
İlginç bir şekilde, çalışanların büyük bölümü klavyelerini ve telefonlarının yüzeylerini düzenli olarak dezenfekte ediyor; katılımcıların %21’i bu alışkanlığı COVID-19 pandemisi sonrasında edindiğini belirtiyor. Ancak dijital temizlik alışkanlıkları aynı hızda gelişmiş değil. Katılımcıların %58’i gereksiz dosyaları ayda en az bir kez temizlediğini belirtirken, geri kalanlar dijital temizlik işlemlerini çok daha seyrek gerçekleştiriyor; bazıları bunu üç ayda bir, hatta yılda bir kez yapıyor.
Dijital gürültüyü yönetmek, çalışanların dikkatini koruyabilmesi açısından kritik önem taşıyor. Özellikle kritik projelerin teslim süreçleri gibi yoğun odaklanma gerektiren dönemlerde yalnızca gerekli bildirimlerin açık tutulması gerekiyor. Düzenli molalar vermek de hem çalışanların iyi oluşunu hem de siber güvenlik farkındalığını korumak açısından büyük önem taşıyor. Araştırmaya göre katılımcıların %79’u iş molalarını yemek veya içmek için geçirirken, %56’sı arkadaşları ve iş arkadaşlarıyla sohbet ediyor. Buna karşın esneme hareketleri yapmak ve fiziksel egzersiz gibi stresi azaltarak odağın yeniden kazanılmasına yardımcı olabilecek aktiviteleri yalnızca %8’i tercih ediyor.
Kaspersky META Bölgesi Kıdemli Güvenlik Danışmanı Brandon Muller konuyla ilgili şu değerlendirmede bulunuyor: “Dijital yorgunluğun gerçek ve giderek büyüyen bir stres faktörü olduğunu kabul etmek gerekiyor. Sürekli gelen bildirimler, karmaşık ekranlar ve bilgi bombardımanı, zaman içinde odağımızı zayıflatıyor ve çalışanları hatalara ve sosyal mühendislik saldırılarına karşı çok daha savunmasız hale getiriyor. Dijital ortamı sadeleştirmek yalnızca verimliliği artırmaya yönelik bir öneri değil, aynı zamanda bir siber güvenlik önlemidir.”
Kaspersky uzmanları, daha güçlü bir siber hijyen için günlük hayata dahil edilebilecek şu alışkanlıkları öneriyor:
- Masaüstünüzü düzenleyin. Gereksiz simge ve dosyaları kaldırın veya bunları mantıklı klasörler altında düzenleyin.
- Tarayıcı sekmelerini azaltın. İhtiyacınız olan sayfaları yer imlerine ekleyin, diğer sekmeleri kapatın ve tarama geçmişinizi düzenli olarak temizleyin.
- Kullanılmayan uygulamaları kaldırın.
- Bildirimlerinizi yönetin. Özellikle kritik projelere odaklanarak çalıştığınız dönemlerde yalnızca gerekli uyarıları açık tutun.
- Düzenli molalar verin ve bu molaları hareket ederek değerlendirin. Ekrandan uzaklaşıp esnemek veya hareket etmek, dikkatin yeniden toparlanmasına yardımcı olur ve saldırganların sıklıkla yararlandığı yorgunluk kaynaklı hata riskini azaltır.
Kaspersky, kurumların çalışanların siber dayanıklılığını güçlendirmek için şu adımları atmasını öneriyor:
- Sürekli siber güvenlik eğitimleri düzenleyin. Kaspersky Automated Security Awareness Platform, e-posta ve kimlik avından yapay zekâ araçlarının güvenli kullanımına kadar farklı konuları kapsayan çeşitli eğitimler sunarak bu konuda kurumlara destek olabilir.
- Temel siber güvenlik konularında açık kurum içi yönergeler oluşturun. Bu yönergeler; parola politikalarından yazılım yükleme kurallarına ve yapay zekâ teknolojilerinin kabul edilebilir kullanımına kadar çeşitli konuları kapsamalıdır.
- Kapsamlı siber güvenlik çözümlerinden yararlanın. Kaspersky Next ürün ailesi gibi çözümler, gerçek zamanlı korumanın yanı sıra EDR ve XDR kapsamında tehdit görünürlüğü, inceleme ve müdahale yetenekleri sunuyor.
- Güvenlik kültürünü kurum genelinde yaygınlaştırın. Çalışanları şüpheli faaliyetleri bildirmeye teşvik edin ve proaktif güvenlik davranışlarını ödüllendirerek iyi BT alışkanlıklarını pekiştirin.
*Araştırma, Kaspersky’nin talebi üzerine Toluna araştırma kuruluşu tarafından 2025 yılında gerçekleştirildi. Araştırma kapsamında Türkiye, Güney Afrika, Kenya, Pakistan, Mısır, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde iş amaçlı bilgisayar kullanan çalışanlar ve işletme sahipleriyle toplam 2.800 çevrim içi görüşme gerçekleştirildi.
Kaynak: (BYZHA) Beyaz Haber Ajansı
